22-06-2018 - Erfrecht

Zuivere aanvaarding ≠ beneficiaire aanvaarding

Het Rond Advocaten

Erfgenamen in een nalatenschap moeten een keuze maken wat zij met de nalatenschap willen doen. Deze keuze leidt niet zelden tot nare verrassingen en rechtsgevolgen die de erfgenamen niet hadden voorzien. Erfgenamen die een verkeerde beslissing hebben genomen kunnen in bepaalde gevallen hun eerder gedane keuze terugdraaien. Hoe dat werkt leggen wij voor u uit.

Welke keuzes kan ik maken?

Erfgenamen kunnen kort gezegd drie keuzes maken:

1) Zuiver aanvaarden

Wanneer de erfgenamen de nalatenschap onvoorwaardelijk willen behouden, dan kunnen zij de nalatenschap ‘zuiver’ aanvaarden. Het belangrijkste gevolg daarvan is dat de erfgenamen ook aansprakelijk zijn met hun privévermogen bij een eventueel tekort van de nalatenschap. Dus wanneer de nalatenschap te klein is om alle schulden te voldoen, dan moeten de erfgenamen deze schulden alsnog voldoen vanuit hun privévermogen. Let op: u kunt de nalatenschap ook zuiver aanvaarden door feitelijke handelingen! Zie ook: https://www.hetrondadvocaten.nl/erfrecht/de-nalatenschap/aanvaarden-of-verwerpen/.

2) Beneficiair aanvaarden

Wanneer de erfgenamen de nalatenschap alleen willen behouden als er wat overblijft, en dus alleen als er een ‘plus’ is, dan kunnen zij de nalatenschap ‘beneficiair’ aanvaarden. Het belangrijkste gevolg daarvan is dat de nalatenschap in principe door de erfgenamen zelf vereffend moet worden. Dit betekent dat de erfgenamen alle schulden moeten voldoen vanuit de nalatenschap. Indien er iets overblijft, dan komt dat toe aan de erfgenamen.

3) Verwerpen

Wanneer de erfgenamen niets met de nalatenschap te maken willen hebben, dan kunnen zij de nalatenschap verwerpen. Het belangrijkste gevolg daarvan is dat de kinderen van de verwerpende erfgenamen dan een keuze moeten maken. Ook zij kunnen de nalatenschap verwerpen.

Welke keuze moet ik maken?

Welke keuze u moet maken hangt af van wat u wilt. Wanneer u niets met de nalatenschap te maken wilt hebben, dan kunt u het beste de nalatenschap verwerpen. Wanneer u helemaal geen informatie heeft over de nalatenschap, dan kunt u de nalatenschap het beste beneficiair aanvaarden. Wanneer u volledig op de hoogte bent van de omvang van de nalatenschap en zeker weet dat er na betaling van schulden een ‘plus’ overblijft, dan kunt u de nalatenschap zuiver aanvaarden.

Waar leg ik de gemaakte keuze vast?

U kunt de gemaakte keuze vastleggen in een akte bij de rechtbank van het arrondissement waar de erflater is overleden. Wanneer de erflater in Zeist is overleden, dan is de Rechtbank Midden-Nederland, locatie Utrecht, de aangewezen instantie. Op de website http://www.rechtspraak.nlkunt u de standaardformulieren vinden die hiervoor worden gebruikt. U kunt dit zelf doen. U heeft daarvoor geen advocaat of notaris nodig.

Verkeerde keuze gemaakt, wat dan?

Wanneer u een keuze heeft gemaakt, dan kunt u daar niet zomaar op terugkomen. Dit kan alleen in zeer bijzondere omstandigheden.

Meest voorkomende ‘verkeerde keuze’

De meest voorkomende ‘verkeerde keuze’ is die waarin een erfgenaam de nalatenschap zuiver aanvaard heeft in de veronderstelling dat de nalatenschap positief was en pas later bekend wordt met schulden die hij nog niet kende op het moment dat hij de keuze maakte.

Zuiver aanvaard; kan ik daarop terugkomen?

Ja, dat kan. De erfgenamen die de nalatenschap zuiver hebben aanvaard en deze alsnog beneficiair willen aanvaarden kunnen een verzoek daartoe indienen bij de kantonrechter (art. 4:194a BW).

Hoe gaat de rechter hiermee om?

De rechter is terughoudend bij het toewijzen van een dergelijk verzoek. De rechter zal het verzoek alleen toewijzen als aan een aantal voorwaarden is voldaan, te weten dat:

(1) de erfgenamen kunnen aantonen dat zij goed onderzoek hebben gedaan naar de omvang van de nalatenschap voordat zij de keuze hebben gemaakt om deze zuiver te aanvaarden;

(2) de erfgenamen eerst nadat zij de keuze hadden gemaakt om de nalatenschap zuiver te aanvaarden, bekend zijn geworden met schulden die zij niet kenden en ook niet behoorden te kennen; én

(3) de erfgenamen het verzoek binnen drie maanden ná de ontdekking van de schuld een verzoek hebben ingediend.

De rechter wijst het verzoek toe, en dan?

Wanneer de rechter het verzoek toewijst dan krijgt u toestemming om de nalatenschap alsnog beneficiair te aanvaarden. Daarmee bent u dus niet aansprakelijk met uw privévermogen bij een eventueel tekort van de nalatenschap.

De rechter wijst het verzoek af, en dan?

Wanneer de rechter het verzoek afwijst, dan blijft alles bij het oude en bent u dus wel aansprakelijk met uw privévermogen bij een eventueel tekort van de nalatenschap. Wel kunt u dan hoger beroep instellen bij het Gerechtshof.

Lees meer