Kinderen en einde samenleving

Heeft u minderjarige kinderen met de partner met wie u samenleeft, dan moet u bij beëindiging van de samenleving goede afspraken maken met elkaar over de kinderen.

Ouderschapsplan

Wanneer u beiden belast bent met het ouderlijk gezag over de kinderen, dan moet u bij beëindiging van de samenleving – net zoals gehuwden bij een echtscheiding – een ouderschapsplan opstellen. Dit is wettelijk verplicht. Veel mensen weten dit niet waardoor een ouderschapsplan vaak vergeten wordt.

Afspraken over de kinderen

In het ouderschapsplan staan afspraken over de verzorging en opvoeding van de kinderen. In het ouderschapsplan kunt u zo veel afspraken opnemen als u wenst, maar een aantal afspraken zijn wettelijk verplicht, namelijk:

  • afspraken over de manier waarop het ouderlijk gezag wordt vormgegeven;
  • afspraken over de verdeling van de zorgtaken (de zorgregeling);
  • afspraken over de kosten van de kinderen (de kinderalimentatie);
  • afspraken over de manier waarop u elkaar informeert en consulteert over belangrijke aangelegenheden aangaande de kinderen, bijvoorbeeld over de schoolkeuze.

Het is daarnaast verstandig om ook andere afspraken op te nemen in het ouderschapsplan, bijvoorbeeld over wat u belangrijk vindt in de opvoeding, bepaalde regels (bedtijden, huiswerk) of opvattingen over straffen. Ook het contact met de wederzijdse families kunt u benoemen in het ouderschapsplan.

Aanpassen ouderschapsplan

U kunt het ouderschapsplan op ieder gewenst moment aanpassen. Kinderen ontwikkelen zich voortdurend en situaties en inzichten die u heeft kunnen veranderen. U moet wel samen overeenstemming bereiken over een aanpassing. Lukt dat niet, dan moet u de rechter vragen zich erover uit te spreken.

Geen gezamenlijk gezag

In tegenstelling tot gehuwde ouders, zijn samenlevende ouders niet automatisch allebei belast met het ouderlijk gezag. Samenlevende ouders zijn alleen gezamenlijk belast met het ouderlijk gezag als zij daarvan aantekening hebben laten maken in het Gezagsregister.

Verzoek gezamenlijk gezag

Wanneer bij beëindiging van de samenleving blijkt dat u niet belast bent met het ouderlijk gezag over de kinderen en uw ex-partner daaraan niet wil meewerken, dan kunt u dit alsnog realiseren door bij de rechtbank een verzoekschrift in te dienen. U kunt dit niet zelf doen en dient daarvoor een advocaat in te schakelen. De rechtbank zal het verzoek altijd toewijzen, tenzij sprake is van bijzondere omstandigheden. Met andere woorden: gezamenlijk gezag is het uitgangspunt, eenhoofdig gezag de uitzondering.

Geen erkenning

Samenlevende ouders zijn – in tegenstelling tot gehuwde ouders –  niet automatisch allebei ook in juridische zin ouder van het kind dat zij hebben. De moeder is dat wel, maar de vader niet. De vader moet het kind erkennen om ‘juridisch ouder’ te worden.

Vervangende toestemming tot erkenning

Wanneer bij beëindiging van de samenleving blijkt dat u uw kind niet heeft erkend en uw ex-partner daaraan niet wil meewerken, dan kunt u de rechtbank vragen om vervangende toestemming tot erkennen te verlenen. U moet daarvoor een verzoekschrift bij de rechtbank indienen. U kunt dit niet zelf doen, maar dient daarvoor een advocaat in te schakelen. De rechtbank zal het verzoek altijd toewijzen, tenzij sprake is van bijzondere omstandigheden.

Gerechtelijke vaststelling vaderschap

Wanneer bij beëindiging blijkt dat uw ex-partner uw kind niet heeft erkend en uw ex-partner daaraan niet wil meewerken, dan kunt u de rechtbank vragen om zijn vaderschap vast te stellen. U moet daarvoor een verzoekschrift bij de rechtbank indienen. U heeft daarvoor een advocaat nodig. De rechtbank zal het verzoek toewijzen, tenzij sprake is van bijzondere omstandigheden.

  • Vragen over Kinderen en einde samenleving

    • Is een ouderschapsplan verplicht?
    • Een ouderschapsplan is wettelijk verplicht voor gehuwde en geregistreerde ouders. Ook samenlevende ouders die gezamenlijk gezag uitoefenen over hun kinderen moeten een ouderschapsplan maken bij beëindiging van hun samenleving.
    • Kan ik zonder advocaat een ouderschapsplan opstellen met mijn partner?
    • Ja, dat is zelfs het uitgangspunt. Heeft u vragen of komt u er samen niet uit, dan kunt u de hulp van een advocaat of een mediator inroepen.
    • Mijn partner wil geen ouderschapsplan maken. Wat kan ik doen?
    • Als u zonder succes alles heeft geprobeerd om hem/haar ertoe te bewegen samen een ouderschapsplan op te stellen, dan kunt u uiteindelijk de rechtbank vragen om een beslissing te nemen.
    • Kan ik het ouderschapsplan later nog aanpassen?
    • Ja, u kunt het ouderschapsplan op ieder gewenst moment aanpassen. Kinderen ontwikkelen zich voortdurend en situaties en inzichten die u heeft kunnen veranderen. U moet wel samen overeenstemming bereiken over een aanpassing. Lukt dat niet, dan moet u de rechter vragen zich erover uit te spreken.
    • Ik woon samen, maar we gaan uit elkaar. Moet ik een ouderschapsplan opstellen?
    • Beëindigt u het samenleven en bent u beiden belast met het ouderlijk gezag over de kinderen, dan bent u wettelijk verplicht om een ouderschapsplan op te stellen.
    • Ik ben niet getrouwd. Heb ik dan ouderlijk gezag?
    • In dat geval heeft alleen de moeder van rechtswege het ouderlijk gezag. De vader niet. Wilt u als de vader ook ouderlijk gezag, dan moet u samen met de moeder bij de rechtbank een verzoek indienen voor aantekening van het gezamenlijk gezag in het gezagsregister. Hiervoor heeft u geen advocaat nodig. Als de moeder niet instemt, dan kunt u als vader eenzijdig de rechtbank verzoeken om ook ouderlijk gezag te krijgen. Hiervoor heeft u wel een advocaat nodig.